O psihologiji interakcija ljudi sa ostalim životinjama

Marija Branković

Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Univerzitet u Beogradu; Fakultet za medije i komunikacije, Singidunum univerzitet

Odnos ljudi prema životinjama nije jednoznačan: životinje su naši prijatelji, bića kojima se divimo, kojih se plašimo i, najzad, bića koja koristimo za vlastite potrebe. Socijalna psihologija posmatra životinje ne samo kao deo prirode, već i kao deo socijalnog sveta – socijalne aktere sa kojima ljudi stupaju u raznovrsne interakcije. Ovaj odnos se oblikuje pod snažnim uticajem društvene sredine, iako pokazuje i individualne razlike. Cilj predavanja je da otvori neke manje uobičajene perspektive i podstakne na dalja promišljanja načina na koji stupamo u interakcije sa životinjama. Istraživanje interakcija ljudi i životinja omogućava nam da značajno proširimo psihološke uvide u ključna pitanja socijalne kategorizacije i intergrupnih odnosa, naročito onih nejednakih, ali i psihološke dobrobiti i mentalnog zdravlja. Interakcije ljudi i životinja višestruko su značajne za obe strane u odnosu – za dobrobit životinja, njihovo uvažavanje i zaštitu nasuprot nasilnom tretmanu i eksploataciji. Ove interakcije su značajne i za različite aspekte ljudskog života, kako kontakt sa životinjama ima potencijal za ostvarivanje odnosa privrženosti, podrške i korektivna iskustva koja značajno doprinose psihološkoj dobrobiti. Zajednička dobrobit ljudi i ostalih životinja odražava se i na čitavu životnu sredinu, za šta je od posebnog značaja pitanje korišćenje životinja u ishrani.

Marija Branković je naučna saradnica na Institutu za filozofiju i društvenu teoriju i vanredna profesorka na Fakultetu za medije i komunikacije u Beogradu. Bavi se istraživanjima u oblasti socijalne i političke psihologije, u čijem fokusu su odnosi ljudi i ostalih životinja, socijalne identifikacije i njihove psihološke osnove, pre svega u post-konfliktnim regionima, kao i psihološke osnove i posledice iracionalnih uverenja. Imenovana je za ambasadorku Evropske asocijacije za socijalnu psihologiju, sa ciljem da proširi uvide o društvenim primenama socijalne psihologije i doprinese daljim evropskim integracijama regiona južne i istočne Evrope. Posvećena je društveno angažovanoj nauci i naporima da se naučni uvidi primene u kreiranju društva za dobrobiti ljudi i ostalih životinja, kao i životne sredine.